drumvein89 – https://thanaidee.com/คดีอาญา/ประกันตัว/

หลายคนสงสัยว่า ประกันตัวแล้ว ต้องติดคุกไหม คำตอบสั้น ๆ คือ การประกันตัวเป็นเพียงการไม่ถูกควบคุมตัวระหว่างคดียังไม่ถึงที่สุด ไม่ได้แปลว่าพ้นผิดหรือไม่ต้องรับโทษเลย คดีอาญายังต้องดำเนินต่อไปตามขั้นตอนของกฎหมาย และถ้าศาลพิพากษาว่ามีความผิด ก็ยังต้องรับโทษตามที่ศาลกำหนด เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบให้รอการลงโทษหรือมีเหตุอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติการขอปล่อยชั่วคราวมีรายละเอียดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 106 ถึง 119 ทวิ ใครที่กำลังอยู่ในขั้นตอนนี้สามารถอ่านภาพรวมได้ที่ thanaidee.com/คดีอาญา/ประกันตัว/ เพื่อทำความเข้าใจว่าสิทธิการปล่อยชั่วคราวไม่ใช่การตัดสินว่าผิดหรือบริสุทธิ์ก่อนถูกจับกุม การประกันตัวเกิดขึ้นได้ไหม?การประกันตัวจะเกิดขึ้นได้เมื่อมีผู้ถูกจับกุมหรือถูกควบคุมตัวแล้วเท่านั้น ตามมาตรา 106 การยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวทำได้โดยผู้ต้องหา จำเลย หรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้อง โดยยื่นต่อพนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการเมื่อถูกควบคุมและยังไม่ถูกฟ้อง หรือยื่นต่อศาลเมื่อถูกขังตามหมายศาลและยังไม่ถูกฟ้อง หรือยื่นต่อศาลชั้นต้นที่ชำระคดีเมื่อถูกฟ้องแล้วถ้ายังไม่ได้ถูกจับกุม ก็ยังไม่มีกระบวนการประกันตัวให้พูดถึง เพราะการประกันตัวเป็นเครื่องมือที่ใช้เมื่อมีสถานะเป็นผู้ถูกควบคุมหรือถูกขังแล้วเท่านั้น เมื่อถูกจับและเข้าสู่กระบวนการแล้ว การขอปล่อยชั่วคราวจึงเริ่มต้นได้ตามช่องทางที่กฎหมายกำหนดไว้ระหว่างถูกควบคุมตัว ต้องทำอะไรบ้างจึงจะขอประกันตัวได้?เมื่อถูกควบคุมตัว ผู้ต้องหาหรือจำเลยต้องยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวต่อเจ้าพนักงานหรือศาลที่มีอำนาจตามมาตรา 106 โดยระบุว่าประสงค์จะขอปล่อยชั่วคราวแบบใด ไม่ว่าจะเป็นไม่มีประกัน มีประกัน หรือมีประกันและหลักประกัน เมื่อเจ้าพนักงานหรือศาลได้รับคำร้องแล้ว ตามมาตรา 107 ต้องรีบสั่งอย่างรวดเร็ว และผู้ต้องหาหรือจำเลยทุกคนพึงได้รับอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวตามหลักเกณฑ์มาตรา 108 ถึง 113/1การวินิจฉัยคำร้องตามมาตรา 108 ต้องพิจารณาหลายด้าน เช่น ความหนักเบาแห่งข้อหา พยานหลักฐาน พฤติการณ์แห่งคดี ความน่าเชื่อถือของผู้ร้องขอประกันหรือหลักประกัน แนวโน้มการหลบหนี และภัยอันตรายจากการปล่อย นอกจากนี้ยังอาจกำหนดเงื่อนไขเรื่องที่อยู่ เงื่อนไขอื่น หรือให้ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตรวจสอบหรือจำกัดการเดินทางเมื่อผู้นั้นยินยอม ส่วนกรณีผู้อายุไม่ถึงสิบแปดปีมีเงื่อนไขเพิ่มเติมตามที่กฎหมายกำหนดการปล่อยชั่วคราวโดยไม่มีประกัน หมายความว่าอะไร?การปล่อยชั่วคราวโดยไม่มีประกันคือการที่ผู้ต้องหาหรือจำเลยได้รับอนุญาตให้พ้นจากการควบคุมตัวโดยไม่ต้องวางหลักประกันใด ๆ แต่ตามมาตรา 111 ต้องสาบานหรือปฏิญาณตนว่าจะมาตามนัดหรือหมายเรียก การปล่อยแบบนี้จึงไม่ใช่การยกเว้นความรับผิด แต่เป็นการให้โอกาสมาต่อสู้คดีโดยไม่มีหลักประกันการปล่อยแบบไม่มีประกันมักใช้ในคดีที่ไม่หนักมากและมีเหตุอันควรเชื่อว่าผู้นั้นจะไม่หลบหนี อย่างไรก็ดี การผิดนัดหรือหมายเรียกอาจทำให้มีความรับผิดตามที่กฎหมายกำหนดไว้ แม้ไม่มีหลักประกันก็ตามประกันตัวแบบมีประกัน ต่างจากไม่มีประกันอย่างไร?การปล่อยชั่วคราวแบบมีประกันคือการที่ผู้ถูกปล่อยต้องมีสัญญาประกัน โดยตามมาตรา 110 ระบุว่าคดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกินสิบปีขึ้นไป ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวต้องมีประกัน จะมีหลักประกันด้วยหรือไม่ก็ได้ ส่วนคดีอื่นจะปล่อยโดยไม่มีประกันเลยก็ได้ และการเรียกประกันหรือหลักประกันจะเรียกจนเกินควรแก่กรณีมิได้สัญญาประกันตามมาตรา 112 ต้องมีข้อความว่าจะปฏิบัติตามนัดหรือหมายเรียก และเมื่อผิดสัญญาจะใช้เงินตามจำนวนที่ระบุ โดยจะกำหนดภาระหน้าที่หรือเงื่อนไขเกินความจำเป็นแก่กรณีไม่ได้ ดังนั้นการมีประกันจึงผูกพันให้ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างเคร่งครัดกว่าการปล่อยแบบไม่มีประกันถ้าศาลพิพากษาลงโทษหลังประกันตัว จะเกิดอะไรขึ้น?ถ้าศาลพิพากษาลงโทษหลังประกันตัว ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวยังต้องรับโทษตามคำพิพากษา เพราะการประกันตัวเป็นเพียงการไม่ถูกคุมขังระหว่างพิจารณา ไม่ใช่การพ้นความผิด เมื่อคดีถึงที่สุดแล้วก็ต้องดำเนินการตามผลของคำพิพากษา ซึ่งอาจรวมถึงการถูกควบคุมตัวเพื่อรับโทษหากไม่มีเหตุให้รอการลงโทษอย่างไรก็ดี ในระหว่างการอุทธรณ์หรือฎีกา ตามมาตรา 106 (4)–(5) ยังสามารถยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวได้อีก โดยหลังศาลอ่านคำพิพากษาศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ ก่อนส่งสำนวนไปศาลสูง ให้ยื่นต่อศาลชั้นต้น ถ้าศาลชั้นต้นไม่อนุญาตเองให้รีบส่งไปศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาสั่ง เมื่อส่งสำนวนไปศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาแล้ว ยื่นต่อศาลชั้นต้นหรือยื่นต่อศาลอุทธรณ์/ศาลฎีกาโดยตรงก็ได้หากศาลสั่งไม่อนุญาตให้ประกันตัว อุทธรณ์ได้ไหม?หากศาลสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว ผู้ร้องขอสามารถอุทธรณ์คำสั่งได้ตามมาตรา 119 ทวิ โดยคำสั่งศาลชั้นต้นให้อุทธรณ์ไปศาลอุทธรณ์ คำสั่งศาลอุทธรณ์ให้อุทธรณ์ไปศาลฎีกา แต่ถ้าคำสั่งศาลอุทธรณ์ที่ไม่อนุญาตยืนตามศาลชั้นต้นให้เป็นที่สุด และการอุทธรณ์ไม่ตัดสิทธิยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวใหม่ตามมาตรา 108/1 การสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวจะทำได้เฉพาะเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะหลบหนี จะยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน จะก่อเหตุอันตรายประการอื่น ผู้ร้องขอประกันหรือหลักประกันไม่น่าเชื่อถือ หรือการปล่อยจะเป็นอุปสรรคหรือเสียหายต่อการสอบสวนหรือการดำเนินคดี คำสั่งไม่ให้ปล่อยต้องแสดงเหตุผลและแจ้งเป็นหนังสือโดยเร็วหลักประกันจะได้คืนเมื่อไรหลังประกันตัว?หลักประกันจะได้คืนเมื่อคดีถึงที่สุดหรือความรับผิดตามสัญญาประกันหมดไป ตามมาตรา 116 และ 118 โดยการขอถอนสัญญาประกันหรือหลักประกันทำได้เมื่อผู้ทำสัญญามอบตัวผู้ต้องหาหรือจำเลยคืน และเมื่อคดีถึงที่สุดหรือความรับผิดตามสัญญาประกันหมดไป ให้คืนหลักประกันแก่ผู้ที่ควรรับแต่ถ้ามีกรณีผิดสัญญาประกัน ตามมาตรา 119 ศาลสั่งบังคับตามสัญญาประกันได้โดยไม่ต้องฟ้อง และอาจงดหรือลดจำนวนเงินโดยคำนึงถึงความพยายามของผู้ประกันในการติดตามตัวผู้หลบหนีและความเสียหาย ซึ่งผู้ถูกบังคับหรืออัยการอุทธรณ์ได้ และคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์เป็นที่สุดถ้าประกันตัวแล้วหนี จะเกิดอะไรกับผู้ประกัน?ถ้าประกันตัวแล้วหนี ผู้ประกันต้องรับผิดตามสัญญาประกัน และศาลอาจสั่งบังคับตามสัญญาโดยไม่ต้องฟ้องเป็นคดีใหม่ ตามมาตรา 119 โดยศาลอาจงดหรือลดจำนวนเงินได้หากผู้ประกันพยายามติดตามตัวและมีความเสียหายน้อย การหนีจึงไม่ใช่แค่เรื่องของผู้ถูกปล่อย แต่กระทบถึงผู้ประกันโดยตรงนอกจากนี้ ตามมาตรา 115 หากปรากฏว่าสัญญาประกันต่ำไป หลักประกันไม่พอ หรือเงื่อนไขไม่เหมาะสม เจ้าพนักงานหรือศาลสั่งเพิ่มหรือเปลี่ยนได้ และถ้าพฤติการณ์แห่งคดีเปลี่ยนไป อาจสั่งลดหลักประกันได้ ดังนั้นการปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างเคร่งครัดจึงสำคัญมากการประกันตัวมีอายุการใช้งานอย่างไร?การปล่อยชั่วคราวโดยพนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการตามมาตรา 113 ใช้ได้ระหว่างสอบสวนหรือจนกว่าศาลสั่งขังหรือประทับฟ้อง แต่ไม่เกินสามเดือนนับแต่วันแรกที่ปล่อย ถ้ามีเหตุจำเป็นขยายได้แต่ไม่เกินหกเดือน เมื่อพ้นกำหนดหรือมีการเปลี่ยนแปลงขั้นตอน คดีก็เข้าสู่การพิจารณาของศาลซึ่งต้องยื่นคำร้องใหม่ตามมาตรา 106ดังนั้นการประกันตัวจึงมีอายุเป็นช่วง ๆ ไม่ใช่ตลอดไป และเมื่อคดีดำเนินไปถึงชั้นอุทธรณ์หรือฎีกา ต้องดำเนินการตามมาตรา 106 (4)–(5) อีกครั้ง การเข้าใจเรื่องอายุการปล่อยชั่วคราวช่วยให้เตรียมตัวได้ถูกจังหวะคำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับประกันตัวแล้ว ต้องติดคุกไหมประกันตัวแล้วถือว่าบริสุทธิ์ทันทีหรือไม่?ไม่ใช่ การประกันตัวเป็นเพียงการไม่ถูกควบคุมตัวระหว่างคดียังไม่ถึงที่สุด คดียังต้องดำเนินต่อไป และศาลยังไม่ได้วินิจฉัยว่าผิดหรือบริสุทธิ์ คำพิพากษาเท่านั้นที่จะชี้ขาดถ้าศาลพิพากษาจำคุก แต่ยังประกันตัวอยู่ จะถูกจับทันทีไหม?ขึ้นอยู่กับคำพิพากษาและดุลพินิจของศาล หากศาลสั่งให้ควบคุมตัวหลังอ่านคำพิพากษา ก็อาจถูกควบคุมทันที แต่หากยังได้รับอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวระหว่างอุทธรณ์หรือฎีกาก็ยังไม่ถูกควบคุมการประกันตัวมีผลต่อโทษที่จะได้รับหรือไม่? ทนายความ การประกันตัวไม่ใช่เหตุลดโทษโดยตรง แต่การปฏิบัติตามเงื่อนไขและความร่วมมือในกระบวนการอาจถูกนำมาพิจารณาประกอบได้ตามพฤติการณ์แห่งคดี แต่ไม่ใช่หลักประกันว่าจะไม่ต้องรับโทษถ้าถูกฟ้องแล้ว แต่ยังไม่ได้ประกันตัว จะขอประกันตัวได้ที่ไหน?ยื่นต่อศาลชั้นต้นที่ชำระคดีนั้นตามมาตรา 106 โดยต้องยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราว และศาลจะพิจารณาตามหลักเกณฑ์มาตรา 108 ถึง 113/1 ต่อไปถ้าผิดเงื่อนไขประกันตัว จะถูกเพิกถอนการปล่อยชั่วคราวหรือไม่?ศาลอาจสั่งเพิกถอนหรือปรับเปลี่ยนเงื่อนไขได้ตามที่กฎหมายกำหนด และอาจมีผลต่อหลักประกันด้วย การปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างเคร่งครัดจึงเป็นสิ่งที่ควรทำที่สุดหมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี ผู้อ่านควรปรึกษาทนายความสำหรับเรื่องของตน